Contents

  1. ความสำคัญ
  2. วิธีการวัดเส้นรอบศีรษะ
  3. วิธีการประเมินโดยดูจากกราฟ
  4. วิธีการประเมินโดยใช้โปรแกรมคำนวณ

ความสำคัญ

  1. การวัดรอบศีรษะเด็กและการวัดขนาดของกระหม่อมด้านหน้าในเด็กอายุน้อยกว่า 3 ปี มีความสำคัญเนื่องจากสมองเด็กมีการพัฒนาการและเติบโตในช่วงนี้
  2. ทุกครั้งที่เด็กมารับวัคซีนและตรวจสุขภาพ เจ้าหน้าที่สาธารณสุขจะวัดรอบศีรษะและตรวจกระหม่อมหน้า นอกจากนี้ เด็กที่อายุน้อยกว่า 5 ปี ในศูนย์เด็กเล็ก หรือในอนุบาล ครูก็ควรวัดเส้นรอบศีรษะ เป็นระยะๆ แล้วเทียบกับกราฟมาตรฐาน
  3. เส้นรอบศรีษะจะโตขึ้นตามวัยถ้าศีรษะเล็กอาจแสดงว่าสมองเล็กด้วย หรือถ้ากระหม่อมหน้าปิดเร็วเกินไป สมองเด็กยังโตไม่เต็มที่มีผลต่อพัฒนาการเช่นกัน
  4. ถ้าศีรษะโตเกินร่วมกับกระหม่อมหน้าปิดช้าหรือกระหม่อมหน้ายังกว้างมากไม่เหมาะสมกับอายุต้องระวังภาวะมีน้ำในสมองมากเกินไป (hydrocephalus) แต่มีบางครอบครัวที่ศีรษะโตโดยกรรมพันธุ์ภาวะนี้ศีรษะเด็กจะโตกว่าวัยแต่กระหม่อมหน้าเล็กลงตามวัยถือว่าเป็นภาวะปกติ
  5. ถ้าแพทย์สงสัยภาวะศีรษะที่ผิดปกติในเด็กที่กระหม่อมหน้ายังเปิดอยู่สามารถตรวจวินิจฉัยได้ง่ายโดยวิธี อัลตร้าซาวด์ผ่าทางกระหม่อมหน้าจะสามารถบอกได้ว่ามีความผิดปกติน้ำในสมองมากเกินไปหรือไม่
  6. กระหม่อมหน้าจะเล็กลงเรื่อยๆและจะปิดที่อายุ 9-18 เดือน
  7. เส้นรอบศีรษะเด็ก โดยประมาณ
    • แรกเกิด 35 ซม.
    • 4 เดือน 40 ซม.
    • 12 เดือน 45 ซม.
    • 24 เดือน 47 ซม.
    • 60 เดือน 50 ซม.

วิธีวัดเส้นรอบศีรษะ

  1. ในที่นี้จะขอนำวิธีการวัดเส้นรอบศีรษะตามแนวทางของ CDC ใน USA ซึ่งสรุปได้ดังภาพ
  2. แปลเป็นภาษาไทยได้ดังภาพ

การแปลผลเส้นรอบศีรษะ

  1. นำค่า อายุ เพศ และค่าของเส้นรอบศีรษะที่วัดได้ ไปเทียบกับกราฟมาตรฐานของเส้นรอบศีรษะของ WHO ก็จะสามารถประเมินได้ว่า เส้นรอบศีรษะปกติ หรือเล็กหรือใหญ่กว่าปกติ ดังภาพด้านล่าง

การแปลผลเส้นรอบศีรษะ ด้วยโปรแกรมช่วยประเมิน

  1. โดยการนำเข้าตัวแปร เพศ อายุ เส้นรอบศีรษะ เข้าไปในโปรแกรม โปรแกรมจะทำการประเมินให้ว่าเส้นรอบเอวปกติหรือผิดปกติหรือไม่
  2. สามารถเข้าไปใช้โปรแกรมได้ที่ Link โปรแกรมประเมินเส้นรอบศีรษะ